KADES Yaş Sınırı Var Mı? Toplumsal Normlar, Cinsiyet Rolleri ve Kadınların Güvenliği Üzerine Bir Sosyolojik Bakış
Giriş: Toplumsal Yapılar ve Bireylerin Etkileşimi
Bir araştırmacı olarak toplumsal yapıların, bireylerin hayatını nasıl şekillendirdiğini anlamak her zaman ilgi alanım olmuştur. Özellikle toplumsal normlar, cinsiyet rolleri ve kültürel pratikler, bireylerin hayatlarını belirli bir düzene sokarken, aynı zamanda toplumsal eşitsizliklerin ve adaletsizliklerin de pekişmesine neden olabilir. Türkiye’deki KADES (Kadın Destek Uygulaması) gibi toplumsal cinsiyet eşitliğini hedefleyen uygulamalar, bu bağlamda önemli birer araç olurlar. KADES, özellikle kadına yönelik şiddetle mücadele için geliştirilmiş bir uygulama olarak dikkat çeker. Ancak, bu tür bir uygulamanın, yaş sınırı gibi belirli kuralları nasıl şekillendirildiği, toplumsal cinsiyet rollerinin ve kültürel normların nasıl işlediğini anlamak açısından büyük bir öneme sahiptir.
KADES’in yaş sınırı var mı sorusu, toplumsal normların kadınları ve erkekleri nasıl tanımladığı ve bu tanımların güvenlik gibi temel bir hak üzerinden nasıl farklılıklar yarattığını gösteren önemli bir tartışma alanı yaratır. Bu yazıda, KADES’in yaş sınırını ele alırken, toplumsal cinsiyetin, normların ve bireylerin etkileşiminin bu tür uygulamalarda nasıl yer bulduğunu inceleyeceğiz.
KADES: Kadınların Güvenliği İçin Bir Adım
KADES, Türkiye’de kadınların şiddet mağduru olma ihtimallerine karşı güvenli bir alan yaratmayı amaçlayan bir mobil uygulamadır. Kadınların, şiddet anında veya şiddet tehdidi altında olduklarında hızlıca yardım çağırabilmesini sağlamak için tasarlanmıştır. Ancak bu uygulamanın kullanımında, yaş sınırı gibi belirli kurallar bulunmaktadır. KADES, 18 yaş ve üzerindeki kadınlar tarafından kullanılabilmektedir. Bu yaş sınırı, toplumsal cinsiyet eşitliği ve kadınların güvenliği için önemli bir adım olsa da, aynı zamanda toplumsal normlar ve cinsiyet rollerinin etkisiyle şekillenen karmaşık bir meseleye işaret etmektedir.
Toplumsal Cinsiyet ve Yaş Sınırı: Neden 18 Yaş?
Kadınların KADES gibi uygulamalara erişiminde belirli yaş sınırlamaları, toplumsal normlarla doğrudan ilişkilidir. 18 yaş, hukuken erginlik yaşı olarak kabul edilir ve bireylerin hukuki açıdan bağımsızlıklarını kazandıkları dönemi simgeler. Ancak, bu yaş sınırının toplumsal cinsiyetle bağlantılı olarak şekillendiği de göz ardı edilmemelidir. Kadınlar, genellikle toplumda “korunması gereken” varlıklar olarak görülürken, erkekler daha çok “koruyan” ve “güçlü” rollerine sahip olarak konumlandırılmaktadır. Bu durum, KADES gibi uygulamalara erişim konusunda kadınların belirli yaşlara gelene kadar tam bir özgürlük ve güvenlik hissine sahip olmamalarına yol açar.
Toplum, kadınları belirli yaşlarda, örneğin 18 yaşından önce, daha az bağımsız ve daha fazla korunması gereken bireyler olarak görmekte eğilimlidir. KADES’in 18 yaş sınırına sahip olması, kadınların erginlik yaşıyla birlikte, bir tür “bağımsızlık” kazanacaklarını varsayar. Ancak, bu durum, şiddet mağduru olabilecek kadınların güvenliğini tehdit edebilir, çünkü şiddet her yaşta yaşanabilen bir olgudur ve kadınlar yalnızca bir “ergenlik” eşiğinden geçmekle güvenli hale gelmezler.
Erkeklerin Yapısal İşlevlere ve Kadınların İlişkisel Bağlara Odaklanması
Toplumsal normlar ve cinsiyet rolleri, sadece şiddetle mücadele uygulamalarında değil, günlük hayatta da kadınların ve erkeklerin hayatlarını şekillendirir. Erkekler, tarihsel olarak daha çok yapısal işlevlerde yer alırken, kadınlar ilişkisel bağlar ve aile içindeki rollerle tanımlanır. KADES gibi uygulamalar, bu ayrımın etkilerini yansıtan örneklerden biridir.
Kadınların ilişkisel bağlarla özdeşleştirilmesi, onların sosyal ağlar içinde “korunması gereken” figürler olarak görülmelerine yol açar. Erkekler ise genellikle toplumsal yapılar içinde güç odaklı rolleri üstlenirler. Bu yapısal roller, erkeklerin toplumsal düzene entegre olmasını sağlar ve kadınların bu düzende “yardıma muhtaç” olmalarını meşrulaştırır. KADES’in varlığı, bu yapısal farklılıkları dönüştürmeye çalışırken, kadınların kendi güvenliklerini ve bağımsızlıklarını sağlamak için toplumdaki yerlerini yeniden sorgulamalarına olanak tanır.
Sonuç ve Tartışma
KADES’in 18 yaş sınırına sahip olması, toplumsal cinsiyet normlarının ve kültürel pratiklerin doğrudan bir yansımasıdır. Kadınların, şiddet gibi temel bir konuda dahi, toplumsal olarak nasıl bir koruma altına alındıkları ve bu uygulamanın yaş sınırı üzerinden kadınların haklarının nasıl şekillendirildiği önemli bir tartışma alanıdır. 18 yaş sınırı, kadınların erginlik dönemiyle birlikte, toplumsal bağımsızlıklarının arttığı varsayımıyla belirlenmiş olsa da, bu durumun kadına yönelik şiddetle mücadelede her zaman yeterli olmayabileceği açıktır.
Kadınların güvenliği sadece yaşla sınırlı bir olgu değildir. KADES gibi uygulamalar, toplumun kadınlara biçtiği rollerin ötesinde bir özgürlük ve bağımsızlık anlayışına dayanmalıdır. Okurlarımdan, KADES gibi toplumsal cinsiyet eşitliği odaklı uygulamalara dair kişisel deneyimlerini ve toplumsal normlarla ilgili görüşlerini tartışmaya davet ediyorum. Bu tür uygulamaların, toplumsal eşitsizliği dönüştürme potansiyelini nasıl daha etkili hale getirebiliriz?